Trong những bài viết trước, chúng ta đã nói rất nhiều về việc sống cho hiện tại và học từ quá khứ. Tuy nhiên, có một hiểu lầm tai hại mà nhiều người mắc phải: Họ tưởng rằng “sống cho hiện tại” nghĩa là mặc kệ ngày mai, là lối sống “yolo” không cần suy nghĩ. Chàng trai trong cuốn sách The Present cũng từng bối rối như vậy, cho đến khi ông lão chỉ ra một sự thật nghiệt ngã: Nếu bạn không có một kế hoạch rõ ràng cho tương lai, bạn sẽ không bao giờ có được sự bình yên ở hiện tại.
Tương lai mơ hồ – “Thức ăn” của nỗi sợ hãi
Bạn có bao giờ nằm thao thức giữa đêm chỉ để lo lắng về những việc chưa xảy ra? Đó chính là cách mà tương lai “xâm chiếm” và phá hủy hiện tại của bạn. Nỗi sợ vốn dĩ nảy sinh từ sự mơ hồ. Khi chúng ta không biết mình đang đi đâu, không biết ngày mai sẽ ra sao, tâm trí sẽ tự động vẽ ra những kịch bản tồi tệ nhất.
Spencer Johnson đã kể lại câu chuyện về một cặp vợ chồng trẻ trong sách để minh chứng cho điều này. Dù con cái của họ mới chỉ 5 tuổi, nhưng họ đã bắt đầu cãi vã triền miên về học phí đại học sau này, về những hóa đơn y tế tiềm tàng hay những rủi ro tài chính chưa hề xuất hiện. Sự lo lắng cho tương lai xa xôi ấy đã đánh cắp đi những tiếng cười trong bữa cơm gia đình hiện tại. Họ ở bên con nhưng tâm trí lại ở tận 15 năm sau.
Lập kế hoạch để tìm lại tự do
Mọi chuyện chỉ thay đổi khi họ quyết định ngồi xuống vào mỗi sáng thứ Bảy để đối diện với thực tế. Họ bắt đầu liệt kê các con số, lập một bản kế hoạch tài chính cụ thể và đặt ra các mục tiêu rõ ràng. Thật kỳ diệu, ngay khi bản kế hoạch được hoàn thành, nỗi sợ hãi bấy lâu nay bỗng chốc tan biến.
Tại sao lại như vậy? Bởi vì lập kế hoạch không phải là sống trong mộng tưởng của tương lai, mà là thực hiện những hành động ở hiện tại để đảm bảo tương lai tốt đẹp hơn. Khi bạn biết mình cần làm gì, bạn không còn phải tốn năng lượng để lo lắng nữa. Bản kế hoạch giống như một chiếc la bàn: nó không giúp bạn đi đến đích ngay lập tức, nhưng nó cho bạn sự tự tin rằng mình đang đi đúng hướng.
Giải phóng tâm trí cho “Phút giây này”
Ông lão đã dạy chàng trai một bài học đắt giá: “Khi tương lai đã có sự chuẩn bị, hiện tại sẽ trở nên thong dong”. Khi bạn đã dành thời gian để tính toán cho ngày mai, bạn sẽ được phép “cấp phép” cho bản thân mình hoàn toàn tận hưởng ngày hôm nay. Bạn có thể tập trung vào công việc với 100% sức lực, có thể chơi đùa cùng con cái mà không bị vướng bận bởi những suy nghĩ vẩn vơ.
Đừng để tương lai là một bóng ma ám ảnh. Hãy biến nó thành một bức tranh mà bạn tự tay vẽ màu. Hãy tự hỏi mình: “Điều gì mình muốn thấy ở tương lai? Và ngay bây giờ, mình cần làm gì để điều đó thành hiện thực?”. Một khi bạn đã làm phần việc của mình cho ngày mai, hãy đóng cuốn sổ kế hoạch lại và quay trở về với món quà duy nhất mà bạn thực sự sở hữu: Phút giây này.